Trzebnicki Park Wodny ZDRÓJ
Środa, 07 Grudzień 2011 19:56
- Projekt basenu w Trzebnicy wykonaliśmy w 2008 r., zgodnie z umową, po wygraniu przetargu zorganizowanego w ramach zamówień publicznych. W tamtym okresie większość zleceń pozyskiwaliśmy w ten właśnie sposób. Zadanie stało się bardzo interesujące ze względu na zakres oraz atrakcyjną lokalizację realizowanego obiektu - o oddanym w lipcu do użytku kompleksie basenowym „Zdrój” w Trzebnicy opowiada architekt Mariusz Szczuraszek.
Miejsce
Działka, na której zrealizowano kompleks basenowy, jest usytuowana na końcu doliny, w pobliżu dwóch stawów, u zbocza starego parku z bukowym drzewostanem, charakterystycznym dla okolic Trzebnicy. Obiekt powstał w miejscu starego betonowego kąpieliska miejskiego. Lokalizacja jest trudna ze względów projektowych i przysporzyła nam na samym początku wiele komplikacji, odwdzięczając się jednak malowniczym, wspaniałym otoczeniem. Jednym z zadań, z jakimi musieliśmy się zmierzyć w kontekście usytuowania obiektu, był fakt istnienia wielu metrów gruntów słabonośnych, pozostawionych w strukturze posadowienia przez strumień, przepływający niegdyś środkiem działki. Istniejące tu w przeszłości stare poniemieckie kąpielisko, uwzględnione w specyfikacji zamówienia utworzonej przez inwestora, zdeterminowało konieczność zawarcia w nowym projekcie basenów zewnętrznych i tym samym podtrzymanie historycznej funkcji obiektu.
Idea
Obserwacje i analizy nowoczesnych zewnętrznych obiektów sportowych doprowadziły nas do wniosku, że kąpieliska niezadaszone są w stanie obsłużyć w ciągu dnia kilka tysięcy gości, co powoduje często całkowitą rozdzielność ich funkcji względem basenów krytych. My zaproponowaliśmy inwestorowi „hybrydę”, czyli basen zewnętrzny, który w sezonie może pełnić funkcję kąpieliska miejskiego, a w okresach przejściowych będzie dodatkową atrakcją, uzupełniającą ofertę basenu krytego. Dodatkowo, zimą można go wykorzystać jako lodowisko.Forma
Obiekt jest trzykondygnacyjny, jednobryłowy, o prostym układzie konstrukcyjnym i racjonalnym kształcie. Proste formy architektoniczne mają podkreślić techniczny charakter budynku, a przeszklenia i wieże zjeżdżalni widoczne z zewnątrz pomagają jednoznacznie zidentyfikować funkcję obiektu.
Architektura kompleksu została podporządkowana jego funkcji i lokalizacji. Elementy żaluzji w kolorze drewna zastosowane na elewacji mają nawiązywać do otaczających drzew, tworząc jednocześnie interesującą grę światła. Ponadto zakrywają układ tradycyjnych okien i tworzą z kompozycji brył monolityczne elementy. Horyzontalne elewacje odsłaniają to, co w przedmiotowej lokalizacji było najważniejsze – bukowy starodrzew. Wyłącznie obudowa zjeżdżalni jest miękką, podwyższoną formą, która wzbogaca obiekt i nawiązuje swoim kształtem do form basenów zewnętrznych.
Funkcja
Program funkcjonalny kompleksu jest wypadkową zapotrzebowania społecznego, naszych doświadczeń jako pracowni oraz budżetu inwestycji. To, jakie funkcje i w jakich proporcjach zostały zaprojektowane w ramach tej realizacji, w znaczącej mierze stanowi o późniejszym sukcesie finansowym przedsięwzięcia. Nasza pracownia w ostatnich latach zaprojektowała kilkadziesiąt obiektów basenowych, dzięki tym doświadczeniom potrafimy oszacować, jakie funkcje powinien zawierać basen, aby był maksymalnie atrakcyjny oraz zmieścił się w rygorystycznych ramach budżetu inwestycji narzuconych przez inwestora.
Kompleks w Trzebnicy jest pływalnią wielofunkcyjną. To znaczy, że łączy w sobie podstawowe funkcje basenu sportowego i rekreacyjnego. W głównej hali zaprojektowaliśmy nieckę sportową o długości 25 m i szerokości 12,5 m oraz nieckę rekreacyjną z wieloma atrakcjami wodnymi i dwoma torami do nauki pływania. Przy basenie rekreacyjnym umieściliśmy wewnętrzną zjeżdżalnię wodną o długości ok. 75 m. Odrębną, wydzieloną strefą kompleksu jest pomieszczenie z niecką dla najmłodszych – niepotrafiących jeszcze pływać. Jest ono wyizolowane akustycznie od pozostałej przestrzeni hali oraz zapewnia odrębną strefę komfortu temperatury powietrza i wody.
Jako dodatkową i w naszej ocenie niezbędną funkcję obiektów basenowych zaprojektowaliśmy kompleks saun. Jednym z pomieszczeń, będących jego częścią, jest pokój relaksu, z którego można wyjść bezpośrednio na zewnątrz budynku, do wydzielonego ogródka. Sauny zyskują obecnie coraz więcej użytkowników i amatorów. Planując i projektując obiekty basenowe, warto pamiętać o zapewnieniu możliwości rozbudowy tej strefy w przyszłości.
Komunikację wewnętrzną staraliśmy się rozwiązać przejrzyście i bezkolizyjnie. Hol wejściowy, dostępny z poziomu chodnika i parkingów, jest miejscem skupiającym wszystkie drogi komunikacyjne oraz zapewniającym wizualną orientację w kompleksie. To z niego, poprzez kasy, przechodzi się do strefy szatni. Jest z niego również dostępna widownia basenu sportowego oraz wszystkie pozostałe funkcje budynku – szatnia, sklep sportowy, sale siłowni i fitness oraz kręgielnia.
--
Wywiad z PROJEKTANTEM
arch. Mariusz Szczuraszek – pracownia projektowa Piotr Domniczak i Mariusz Szczuraszek
W jaki sposób ukształtowano urbanistykę założenia? Czy realizacja jest przewidziana jako zamknięta całość, czy też możliwe jest jej rozwijanie dzięki dodatkowym obiektom infrastruktury sportowej?
Na terenie przewidzianym pod realizację kompleksu zrealizowaliśmy wszystkie funkcje, które zawierał program ustalony z inwestorem. W przyszłości można modyfikować kompleks dodatkowymi, raczej drobnymi atrakcjami, takimi jak sauny zewnętrzne, boiska, zjeżdżalnie. Teren uniemożliwia jednak lokalizowanie w bezpośrednim sąsiedztwie większych obiektów infrastruktury sportowej.
Czy basen zewnętrzny jest całoroczny? Czy mógłby Pan opowiedzieć o szczególnej funkcjonalności rozwiązań łączących w sobie pływalnie kryte z otwartymi?
Zewnętrzny basen jest basenem sezonowym. Zapewniliśmy niezależną możliwość korzystania z niego jako z tradycyjnego kąpieliska zewnętrznego, projektując oddzielne zespoły kasowe, przebieralnie zewnętrzne oraz powierzchnie do leżakowania. Rozwiązanie takie umożliwia zwiększenie „przepustowości” kompleksu. Klienci, którzy w sezonie letnim korzystają wyłącznie z basenu zewnętrznego, są rozliczani niezależnie od basenu krytego (zarządzający obiektem może ustalić np. niższe stawki za godziny pobytu w części zewnętrznej). Nie obciążają oni szatni i pomieszczeń sanitarnych basenu krytego, co umożliwia jednoczesne użytkowanie kompleksu przez kilkaset osób. Z hali basenu można poprzez izolowane pomieszczenie wypłynąć w obszar basenów zewnętrznych. Dzięki temu może on funkcjonować jako dodatkowa atrakcja, będąca integralną częścią kompleksu. Takie rozwiązanie umożliwia również znaczne wydłużenie czasu użytkowania tego basenu. W miesiącach przejściowych – maj, wrzesień oraz w okresach niepogody, jakich w naszym kraju nie brakuje – klienci mogą korzystać z szatni
i natrysków wewnątrz budynku.
Jakie elementy tworzą zewnętrzną część kompleksu basenowego?
W obszarze kąpieliska zaprojektowaliśmy basen o powierzchni ok. 700 m2 z wydzielonym miejscem dla torów pływackich, nieckę dla dzieci nieumiejących pływać, dwie zjeżdżalnie, plac zabaw, boisko siatkówki plażowej, bar, niezależne toalety, przestrzeń do leżakowania na trawie. By podnieść atrakcyjność wizualną, zaprojektowano oświetlenie podwodne typu LED RGB. Chłodne barwy stalowych niecek basenowych zestawiono z kostką brukową o ciepłej kolorystyce, tworząc tym samym ciekawy kontrast.
Jakie czynniki zadecydowały o umiejscowieniu głównej zjeżdżalni całkowicie we wnętrzu basenu?
Wewnętrzna zjeżdżalnia ma długość 75 m. Jej gabaryty, po wykorzystaniu kilku zabiegów architektonicznych – obniżeniu posadzki przy basenie hamownym oraz zastosowaniu właściwej obudowy – umożliwiły zmieszczenie całej konstrukcji wewnątrz budynku. Zjeżdżalnie zlokalizowane w ten sposób są wygodniejsze w eksploatacji szczególnie zimą – nie powodują wyziębiania hali basenowej. Ta, którą zastosowaliśmy w Trzebnicy, dodatkowo jest transparentna, co uatrakcyjnia ją wizualnie oraz nie zacienia hali basenowej. W celu ograniczenia uciążliwości akustycznych związanych z użytkownikami zjeżdżalni zaprojektowaliśmy pełną rurę, która tłumi hałas.
Dlaczego zastosowali Państwo wyłącznie metalowe niecki basenowe?
Niecki stalowe są trwalsze od żelbetowych. Zapewniają większą higienę użytkowania – homogeniczna struktura, brak fug, eliminacja rozwoju grzybów – dają gwarancję szczelności. W Trzebnicy obiekt został posadowiony na gruntach słabonośnych, częściowo bezpośrednio, a częściowo za pośrednictwem pali. W przypadku nawet minimalnych osiadań niecki żelbetowe narażone są na zniszczenie. Ryzyko uszkodzeń niecek stalowych jest znacznie mniejsze.
Jakie rozwiązania energooszczędne zastosowano?
Budynek został starannie zaizolowany. Większość przeszkleń zaprojektowaliśmy od strony południowej, pozyskując w ten sposób bierną energię słoneczną. Cały obiekt jest wentylowany mechanicznie, a centrale wentylacyjne wyposażono w moduły do odzysku ciepła. Woda zrzucana z basenu do kanalizacji jest jego bardzo wydajnym źródłem, dlatego zainstalowano zaawansowane technicznie urządzenia do odzysku ciepła z wód popłucznych.
W jaki system wentylacyjno-klimatyzacyjny wyposażono obiekt?
Wentylacja mechaniczna obiektu została zaprojektowana przy założeniu jej rozdziału na kilkanaście niezależnie działających instalacji. Centrale hali basenowej zapewniają jej wentylację i ogrzanie, są wyposażone w automatykę oraz moduły odzysku ciepła, co znacznie ogranicza wydatki energetyczne. Nawiew powietrza odbywa się za pomocą szyn nawiewnych, zlokalizowanych pod oknami.
Dziękuję za rozmowę.
Rozmawiała Kaya Brzezicka
--
Wywiad z EKSPERTEM
Marek Wrzal – prezes zarządu Berndorf Baderbau sp. z o.o.
Czy niecki zastosowane w Trzebnicy są produktami standardowymi, czy zostały one uzupełnione o elementy projektowane specjalnie dla tej realizacji?
Jak w każdej naszej realizacji, niecki basenowe i ich wyposażenie wraz z zastosowanymi elementami atrakcji wodnych zostały indywidualnie zaprojektowane, po zdefiniowaniu i uwzględnieniu potrzeb zamawiającego. W trakcie konsultacji z projektantami kompleksu basenowego ustalono powierzchnię lustra wody, kształty niecek i ich wyposażenie. Celem było stworzenie maksymalnie atrakcyjnego obiektu, spełniającego wszystkie oczekiwania przyszłych użytkowników.
Czy mają Państwo w swojej ofercie niecki basenowe i ich wyposażenie umożliwiające stworzenie basenu sportowego, spełniającego wymogi FINA i Polskiego Związku Pływackiego? Czym się te elementy charakteryzują?
Każda nieckę basenu sportowego wykonukemy i wyposażamy zgodnie z wymogami FINA i PZP. Są to bardzo rygorystyczne normy, dotyczące długości, szerokości oraz głębokości. Wymiary te są określane z dokładnością do kilku milimetrów. Również wyposażenie sportowe, oznakowanie torów pływackich, sygnalizacja nawrotu i falstartu, a także słupki startowe muszą być wykonane zgodnie z tymi wytycznymi.
Jakie rodzaje przelewów zastosowano?
W basenach sportowych i rekreacyjnych ze stali nierdzewnej stosuje się najczęściej, usytuowany na całym obwodzie, przelew typu fińskiego. W tej realizacji również go zastosowaliśmy.
W jaki sposób należy czyścić stalowe niecki basenowe?
Dużą zaletą niecek ze stali nierdzewnej jest ich gładka, higieniczna powierzchnia. Brak fug minimalizuje możliwość tworzenia się siedlisk zanieczyszczeń. W przypadku wymiany wody w nieckach czyszczenie odbywa się sposób bardzo prosty. Po naniesieniu na powierzchnię niecki środka do dezynfekcji stali nierdzewnej spłukuje się go pod ciśnieniem.
Jakie czynniki należy uwzględnić, projektując oświetlenie basenu?
Oświetlenie basenu może spełniać kilka funkcji. Stosując odpowiednie kolorowe oświetlenie ledowe, możemy stworzyć bardzo przyjemną, zachęcającą do relaksującej kąpieli atmosferę. Tak jest w przypadku basenów rekreacyjnych. W obiektach pływackich stosuje się raczej oświetlenieo barwie naturalnej. Natężenie światła określają odpowiednie normy. W swojej ofercie mamy również oświetlenie denne z kryształkami firmy Swarovski. Dają onebardzo ciekawy efekt kolorystyczny, umożliwiający projektantom wykreowanie szczególnej atmosfery.
--
Wywiad z INWESTOREM
Marek Długozima – burmistrz Gminy Trzebnica
W jaki sposób kształtowana jest strategia rozwoju Trzebnicy jako miejsca treningu sportowców przygotowujących się do zawodów o randze europejskiej?
Strategia rozwoju Trzebnicy jako miejsca treningu sportowców ma swoją genezę w unikatowych walorach przyrodniczych Trzebnicy. Specyficzny mikroklimat, las bukowy w centrum miasta, występujące w nim wody lecznicze oraz malownicze położenie w paśmie Kocich Gór docenili już w XIX wieku niemieccy mieszkańcy, urządzając w nim uzdrowisko. Współcześnie walory te doceniają miłośnicy aktywnego wypoczynku oraz sportowcy. Strategia rozwoju Trzebnicy jako miasta stawiającego na sport opiera się przede wszystkim na realizacji inwestycji sportowych. W trakcie trwania mojej kadencji oprócz parku wodnego „Zdrój” wybudowaliśmy nową halę sportową, zmodernizowaliśmy stadion miejski, dostosowując go do wymogów UEFA, zrealizowaliśmy, jeden z piękniejszych w kraju, kompleks boisk Orlik i wyposażyliśmy szkoły w nowoczesne boiska wielofunkcyjne ze sztucznej nawierzchniami. Uważam, że sama infrastruktura sportowa jest jednak niewystarczająca. Tematem ważnym jest dla mnie również rewitalizacja terenów rekreacyjnych.
Czy w planach rozwoju infrastruktury sportowej Trzebnicy uwzględnia się, wciąż mało popularne w Polsce, obiekty specjalistyczne, takie jak sale do treningu akrobatyki lub treningu kaskaderskiego?
Obecnie tego typu obiekty nie są planowane. Jeżeli jednak pojawi się potrzeba tworzenia obiektów specjalistycznych, rozważę możliwość ich realizacji.
Czy podczas Euro 2012 Trzebnica planuje gościć którąś z drużyn startujących w turnieju?
Od ponad trzech lat podejmuję starania, mające na celu przyjęcie w Trzebnicy jednej z drużyn – finalistów UEFA Euro 2012. W tym celu wraz z prywatnym inwestorem tworzymy infrastrukturę niezbędną do funkcjonowania ośrodka treningowego z zapleczem hotelowym. Jest nim, wybudowany przez gminę, nowoczesny kompleks boisk sportowych zlokalizowany przy stadionie miejskim oraz, budowany przez prywatnego inwestora, czterogwiazdkowy hotel. Jeżeli zostanie on zrealizowany w założonym terminie, prawdopodobieństwo goszczenia w Trzebnicy jednej z drużyn – finalistów turnieju jest duże.
Czy obiekt jest przystosowany do potrzeb sportowców niepełnosprawnych?
Tak, kompleks basenowy jest przystosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych. Możliwość korzystania z obiektu gwarantują przebieralnie, uwzględniające potrzeby osób niepełnosprawnych, schody wyposażone w platformy oraz dźwig umożliwiający korzystanie ze sportowego basenu.
--
Wywiad z EKSPERTem
Sebastian Zmyśliński – dyrektor ds. realizacji inwestycji, generalny wykonawca Trzebnickiego Parku Wodnego „Zdrój”, Przedsiębiorstwo Techniczno-Budowlane Nickel sp. z o.o.
Czy w wykonawstwie kompleksów basenowych czerpią Państwo z doświadczeń zdobytych przy wcześniejszych realizacjach, np. parku wodnego Octopus?
Każda taka realizacja stanowi kolejne doświadczenia. Staramy się je oczywiście wykorzystywać tak, aby kolejne prace przebiegały jak najlepiej i najsprawniej. W naszej kadrze inżynierskiej są osoby, które realizowały już po kilkanaście takich projektów.
Kompleks basenowy w Trzebnicy charakteryzuje precyzyjne wykonanie detali. Czy współpracują Państwo zawsze z określonymi podwykonawcami? Czy skrupulatny nadzór jest wystarczającym narzędziem kontroli przebiegu prac?
Pracujemy z wieloma doświadczonymi podwykonawcami, ale także zapraszamy do współpracy nowych, co jest konieczne ze względu na specyfikę obiektu (uwarunkowania technologiczne, nowości, innowacyjne rozwiązania). Rynek podwykonawców jest przez nas weryfikowany tak, aby naszym klientom zapewnić faktycznie najlepsze rozwiązania.
Natomiast nadzór na każdej z inwestycji jest jednym z ważniejszych elementów realizacji procesu budowlanego. W tym przypadku, ze względu na funkcję obiektu, bezpośredni nadzór i odbiory poszczególnych prac były istotnym elementem naszej codzienności ze względu na szereg prac, tzw. zanikających, w przypadku których błąd lub niedokładność mogły okazać się kłopotliwe w przyszłości.
Czy w trakcie realizacji często sugerują Państwo architektom zamienne, sprawdzone przez siebie rozwiązania techniczne, np. związane z zastosowaniem specjalistycznej chemii budowlanej?
Na etapie wykonawczym zawsze powstają pytania do projektanta związane z pewnymi rozwiązaniami dotyczącymi szczegółów, detali. Często zwracamy się do architekta z propozycjami rozwiązań do akceptacji, które z naszego doświadczenia mogą być praktyczniejsze od zaprojektowanych. Jeżeli chodzi o chemię basenową, jest to istotny element, więcw celu uniknięcia w przyszłości problemów, związanych m.in. zprzeciekami, stosujemy wyłącznie sprawdzoną chemię,zawsze w postaci całych systemów. W przypadku kompleksu w Trzebnicy generalny wykonawca został wyłoniony w trybie przetargu publicznego, a więc projektant nie mógł narzucić produktów konkretnego producenta. Wskazane elementy były przykładowe i miały na celu określenie parametrów technicznych, jakie muszą spełniać. Zastosowane zamiennie materiały musiały być równoważne lub wręcz lepsze.
Jakie aspekty współpracy architekta z generalnym wykonawcą są najistotniejsze w procesie realizacji?
Przy krótkich terminach ważna jest szybka reakcja na wzajemne pytania i odpowiedzi na pewne niuanse związane z projektem. Na etapie projektowania architekt nie jest w stanie przewidzieć wszystkiego, tym bardziej że często są też projekty branżowe (elektryka, wentylacja, technologia basenowa) i skoordynowanie ich wszystkich jest trudne. Pytania pojawiają się właśnie na etapie realizacji, dlatego ścisła współpraca, sprawna komunikacja i przepływ informacji, a także, co najważniejsze, wymiana wzajemnych doświadczeń są najistotniejszym elementem w całym procesie.
Jakie innowacyjne technologie zastosowano realizując Trzebnicki Park Wodny Zdrój?
Podczas budowy kompleksu zastosowaliśmy wiele nowoczesnych rozwiązań sprzyjających energooszczędności i sprawnemu sterowaniu urządzeniami służącymi obsłudze obiektu.
Przykładem są chociażby zastosowany wymienniki ciepła, których zadaniem jest pozyskiwanie energii w postaci ciepła z wody, natrysków oraz płukania filtrów.
Z wody o temp. 30°C pobierane jest ciepło. W trakcie tego procesu woda schładza się do temp. około 5°C, a następnie zrzucana jest do kanalizacji. Pozyskana energia wykorzystana jest do ponownego ogrzania wody basenowej .
Obecnie w miejsce oświetlenia halogenowego stosuje się ledowe, które poza energooszczędnością daje również lepszy efekt wizualny.
----
Artykuł pochodzi z magazynu dla architektów i projektantów "świat architektury" i został przedrukowany za wiedzą i zgodą redakcji.
Pobierz wersję elektroniczną (pdf) magazynu "świat architektury" - za darmo!