Garaż wielopoziomowy przy Porcie Lotniczym im. Jana Pawła II w Krakowie
Czwartek, 07 Lipiec 2011 11:32
W przypadku garażu wielopoziomowego ważnym zadaniem projektowym jest opracowanie elewacji. Trudno oprzeć się schematom myślowym, które nakazują traktować go jak urządzenie. Istnieją wszak systemy działające niczym regały zwartego składowania, gdzie sterowany automatycznie mechanizm układa pojazdy na półkach funkcjonując analogicznie do magazynów podzespołów nowoczesnej montażowni.
Bazując na podstawowej strukturze przestrzennej garażu, jaką jest układ słupów i stropów, można stworzyć architekturę opartą na wyrazistej artykulacji pionów i poziomów. Powstałaby wówczas „minimalna” i „szczera” w swojej brutalnej wymowie betonowa bądź stalowa „szafa” do przechowywania pojazdów.
Wielopoziomowy garaż w podkrakowskich Balicach miał być jednak budynkiem, który w niedalekiej przyszłości stanie się jednym z elementów tworzących kompleks Airport – City, wraz z hotelem po jednej stronie i rozbudowanym terminalem pasażerskim po drugiej. W związku z tym garażowe ściany będą stanowić pierzeje obudowujące wewnętrzną ulicę.
Garaż wielopoziomowy przy Porcie Lotniczym im. Jana Pawła II w Krakowie
Rozwiązując problemy architektury
Obiekt zaprojektowano jako otwarty (nieogrzewany i niewentylowany mechanicznie) o ścianach zewnętrznych pokrytych ażurowymi okładzinami. Dodatkowym utrudnieniem i narzuconym ograniczeniem były wymagania określające wielkość otworów w ścianach zewnętrznych. Należało je spełnić, aby garaż zaklasyfikowano jako otwarty według przepisów przeciwpożarowych. Istotny był również wymóg ochrony terenów sąsiednich przed hałasem komunikacyjnym. Dlatego na elewacji północnej, od strony terminalu pasażerskiego, rozpięto siatkę ze stali nierdzewnej na konstrukcji wsporczej, a na ścianie południowej, gdzie teren lotniska graniczy z zabudową mieszkaniową, zaprojektowano żaluzje akustyczne.
Garaż wielopoziomowy przy Porcie Lotniczym im. Jana Pawła II w Krakowie
Na elewacjach ścian szczytowych (wschodniej i zachodniej), oprócz fragmentów obłożonych ażurowymi żaluzjami, pozostawiono duże powierzchnie przeznaczone na cele komercyjne. Wielkoformatowe bannery drukowane na siatce solwentowej – mocowanej do stalowej ramy na stałe przytwierdzonej do żelbetowej konstrukcji – spełniają podwójną funkcję. Po pierwsze, są nośnikiem reklamy, a po drugie, stanowią naturalną część elewacji budynku. Już na etapie opracowywania dokumentacji założono (z inicjatywy projektantów), że początkowo – po oddaniu garażu do użytku – na elewacjach wschodniej i zachodniej zawisną wielkoformatowe obrazy samolotów wydrukowane na podstawie fotografii krakowskich spotterów. Ilustracje zostały wybrane wspólnie z inwestorem, a nazwiska autorów umieszczono na bannerach. Skala reprodukcji fotografii (o wymiarach 20x35 m) jest właściwa dla rozległego terenu lotniska. Elementami definiującymi rozmiar kompleksu są również pozostałe budynki, które odpowiadają gabarytami wielkości samolotów. Na sposób odbioru założenia wpływa przebiegająca w pobliżu autostrada A4 – na percepcję znaków, budynków i obrazów przejeżdżający mają zaledwie kilkanaście sekund. Dlatego wielkość zarówno naściennych obrazów, jak i napisu na żaluzjach południowej ściany garażu, musiała być odpowiednio duża.
Od strony terminalu, w strefie bezpośredniego kontaktu z użytkownikiem, parter garażu osłonięto pasem mocowanego punktowo szkła i ażurowej kraty stalowej. Pamiętając, że obiekt dostępny jest nie tylko dla samochodów, ale korzystają z niego także piesi – podróżni i osoby towarzyszące – w specjalny sposób oznakowano przeznaczone dla nich miejsca na jezdniach i płaszczyznach parkowania. W orientacji w pionie i poziomie pomagają symbole cyfrowe i literowe oraz czytelny kod kolorów przypisanych do poszczególnych poziomów.
Garaż wielopoziomowy przy Porcie Lotniczym im. Jana Pawła II w Krakowie
Zmagania z funkcją i konstrukcją
Budynek zaprojektowano na rzucie prostokąta o wymiarach 56x122 m, składającego się z pięciu oddylatowanych od siebie części. Przyjęto podstawowy moduł konstrukcyjny: 800x540 cm, dla traktów ze stanowiskami do parkowania – oraz 800x720 cm, dla jezdni. Konstrukcję nośną stanowią słupy żelbetowe na siatce modularnej oraz stropy w postaci płyt żelbetowych. Zrealizowano ją jako monolityczną, wylewaną. Piony komunikacyjne – schody i szyby dźwigów osobowych – są żelbetowe, wylewane.
Od strony południowej, na poziomie terenu, przez garaż przebiega poprowadzona w trakcie o rozpiętości 18 m trójpasmowa droga, będąca częścią planowanej, docelowej pętli komunikacji wewnętrznej lotniska. Zarówno wjazd na parking, jak i wyjazd zapewniają 4 bramki. W obiekcie ruch przebiega jednokierunkowo, przy czym komunikacja w górę i w dół odbywa się po pętlach ramp pokonujących pół kondygnacji. Na ostatnim piętrze również znajdują się miejsca postojowe. Garaż został wyposażony w systemy poboru opłat oraz oznaczenia wolnych i zajętych stanowisk.
Garaż wielopoziomowy przy Porcie Lotniczym im. Jana Pawła II w Krakowie
W miarę powiększania się lotniska rośnie znaczenie garażu wielopoziomowego, a często całego kompleksu obsługi komunikacyjnej. W dużych zespołach stanowi on integralną część rozbudowanego węzła intermodalnego. Znajdują się tam nie tylko miejsca do parkowania krótko- i długoterminowego, ale również przystanki autobusów czy postoje taksówek. Obiekt jest powiązany ze stacją kolei podmiejskiej. W Krakowie, mimo że lotnisko ma rangę portu regionalnego (z powodu ograniczeń terenowych), w naturalny sposób następuje koncentracja układu komunikacyjnego.
W niedalekiej przyszłości, po południowej stronie zostanie dobudowana do garażu stacja kolei aglomeracyjnej, a od wschodu – kładka łącząca garaż i stację z rozbudowywanym terminalem pasażerskim. Małe odległości pomiędzy przystankami, parkingami i terminalem mogą być zaletą, ale wymaga to precyzyjnego planu i konsekwentnej realizacji całego węzła.
--
Wypowiedź Eksperta
O doborze bram do parkingów wielopoziomowych ze Sławomirem Boguckim z firmy Małkowski-Martech SA rozmawiał Adam Osiński.
Parkingi wielopoziomowe to wciąż nowa grupa obiektów w Polsce, która w najbliższym czasie będzie się szybko powiększać. Czy Państwa firma jest na to przygotowana? Czy opracowano produkty dedykowane zwłaszcza tego typu budowlom?
Parkingi wielopoziomowe charakteryzują się specyficznymi warunkami zabudowy. Duże powierzchnie i szerokie przejścia między strefami zamknięte są niskimi stropami. Taki układ zawęża wybór bram do kilku rodzajów. Ponieważ specjalizujemy się w nietypowych realizacjach, wykonując bramy o dużych gabarytach, idealnie wpasowujemy się w ten rodzaj projektów. Mam na myśli zwłaszcza bramy przesuwne, rozsuwane i segmentowe. Ten ostatni typ został wykorzystany na lotnisku w Balicach.
Parking przy wspomnianym lotnisku wyznacza nowe trendy estetyczne w projektowaniu garaży. Jakie elementy kolorystyczne i materiałowe proponowanych przez Państwa bram garażowych wyróżniają tę realizację?
Bramy przeciwpożarowe to urządzenia przemysłowe. W przypadku garaży najlepszy efekt estetyczny uzyskuje się poprzesz wkomponowanie bramy w przestrzeń budynku już na etapie projektu. Dodatkowe malowanie jej w kolorach otoczenia i zastosowanie osłon maskujących daje najlepsze efekty estetyczne. Należy pamiętać, że bramy przeciwpożarowe wymagają aprobaty technicznej, która ogranicza stosowanie dowolnych rozwiązań.
Ile stref przeciwpożarowych zostało wyznaczonych przy użyciu Państwa bram w przypadku tej realizacji? Do jakiej klasy pożarowej należą zastosowane produkty?
Każda brama przeciwpożarowa, w jakimkolwiek obiekcie, jest montowana zawsze na granicy stref pożarowych. Wszystkie elementy wyróżniają się najwyższą klasą odporności ogniowej wykorzystywanej w Polsce: EI 120. Oznacza to pełne zabezpieczenie przed przedostaniem się ognia i wysoką temperaturą przez czas 2 godzin.
Biorą Państwo czynny udział w powstawaniu wielu realizacji, przygotowując m.in. pomiary dla architektów i służąc fachowym doradztwem. Jakie trudności najczęściej pojawiają się w pracy wykonawczej przy garażach wielopoziomowych?
Jak już wspominałem, warunki zabudowy bram w garażach ograniczone są przez ilość miejsca ponad otworem. Niewiele bram spełnia określone wymogi. Dlatego bardzo istotną sprawą są dokładne pomiary, które zwykle nieznacznie różnią się od projektowych. Dodatkowo, podczas wizyty na budowie należy uwzględnić warunki montażu oraz elementy kolidujące, takie jak kable, rury, słupy itp., o których często się zapomina, przysyłając do nas zapytanie.
--
Wypowiedź Eksperta
Leszek Strączyński Marketing Manager – Progress Eco SA
OPIS ELEWACJI PARKINGU WIELOPOZIOMOWEGO NA TERENIE MIĘDZYNARODOWEGO PORTU LOTNICZEGO KRAKÓW-BALICE
Garaż wielopoziomowy przy Porcie Lotniczym im. Jana Pawła II w Krakowie
Elewacja z siatki plecionej nierdzewnej Sagittarius typ P11320 wykonana została w postaci panelu z siatki okutej dostarczanej w rolce – do rozwinięcia na budowie. Na powierzchni o wymiarach 127x20 m zastosowano moduł: 3,90; 4,06 i 2,95 m. Montaż wykonano na poziomie +22 m do poziomu +1,83 m do konstrukcji nośnej ze stali węglowej ocynkowanej ogniowo. W celu uniknięcia przemieszczenia poprzecznego zastosowano mocowanie pośrednie do ściany budynku na poziomach stropu: +9,0; +13,4; +15,90; +17,67 i +20,14 m. W dolnej części elewacji założono system napinania siatki, z uwzględnieniem kompensacji za pomocą sprężyny.
DANE TECHNICZNE PANELI:
Siatka pleciona Sagittarius typ P11320:
– prześwit: A ok. 66%,
– drut: O 3 mm (równolegle ułożony do szerokości siatki),
– linka: 3x O 2 mm,
– oczko: 74x7,5 mm,
– rozstaw linek: w1 = 74 mm,
– szerokość oczka: w2 = 7,5 mm,
– materiał: stal nierdzewna AISI 316,
– powierzchnia siatki: standard, jak dla stali nierdzewnej,
– powierzchnia panelu: 79,74 m2 ,
– waga: 6,6 kg/m2.
Panel siatki zawiera:
– siatkę Sagittarius typ P11320 z materiału AISI 316,
– pręt O 25 mm dolny, pośredni i górny spleciony z siatką z materiału AISI 316,
– śrubę oczkową M12 nawleczoną na pręt O 25 mm co 400 mm, z materiału AISI 316.
Ilość paneli:
Panel A – wymiar: 3900x20085 mm, szt. 22,
Panel B – wymiar: 4060x20085 mm, szt. 8,
Panel C – wymiar: 2950x20085 mm, szt. 2.
Łączna powierzchnia elewacji: 2 556,42 m2.
MOCOWANIE PANELI:
– mocowanie górne – na poziomie ok. +22 m do ściany żelbetowej zamocowano konstrukcję nośną wraz ze wspornikami do zawieszenia belki z profilu zamkniętego, do którego przy pomocy śrub oczkowych M12, rozmieszczonych równomiernie w odległości ok. 400 mm na pręcie o średnicy O 25 mm,
zawieszono panel z siatki Sagittarius typ P11320;
– mocowanie pośrednie – na poziomie stropu: +4,52; +7,72; +12,92; +14,15; +17,35 i +20,14 m do żelbetu zamocowano konstrukcję pośrednią wraz ze wspornikami do zawieszenia rury nierdzewnej O 42,40 x 2 mm, do której przytwierdzono siatkę za pomocą specjalnych klipsów;
– mocowanie dolne – na poziomie +1,83 m do konstrukcji wykonanej ze stali węglowej ocynkowanej ogniowo zamocowano panele z siatki, przy pomocy śruby oczkowej rozmieszczonej co ok. 400 mm na pręcie O 25 mm. Napinanie siatki odbyło się poprzez sprężynę.
PODKONSTRUKCJA:
– podkonstrukcja górna – na poziomie +22 m do żelbetu przykręcono podkonstrukcję składającą się z konsoli oraz belki górnej, do której został przykręcony przy pomocy śrub oczkowych M12 panel. W skład konstrukcji weszły dodatkowo podkładki specjalne, kotwy ocynkowane oraz nakrętki;
– konstrukcja pośrednia – na poziomie +4,52; +7,72; +12,92; +14,15; +17,35 i +20,14 m do stropu żelbetowego kotwami zamocowano wsporniki wykonane ze stali węglowej ocynkowanej ogniowo. Do wsporników przyłączono nierdzewną rurę o średnicy O 42,4 mm, do której przytwierdzono panel;
– konstrukcja dolna – na poziomie +1,83 m konstrukcja napinająca składa się konsoli mocowanych kotwami do żelbetu oraz belki dolnej, do której został przykręcony przy pomocy śrub oczkowych M12 panel. Konsole rozstawiono co 400 mm. W skład konstrukcji dolnej wchodzą dodatkowo sprężyny, podkładki specjalne oraz nakrętki.
--
Metryka projektu
- Lokalizacja/adres - Kraków-Balice, na terenie Międzynarodowego Portu Lotniczego
- Pracownia projektowa - IPP Inżynierska Pracownia Projektowa
Podwykonawca w zakresie projektu architektoniczno-budowlanego: APA Czech-Duliński-Wróbel,
Agencja Projektowa „ARCHITEKTURA” sp. z o.o. - Architekci - arch. Jacek Czech, arch. Janusz Duliński, arch. Piotr Wróbel
- Współpraca - arch. Romualda Piechowicz, arch. Artur Biel, arch. Łukasz Korpet, arch. Jakub Kowalczyk
- Data opracowania - 2007 r.
- Data realizacji - 2010 r.
- Inwestor - Międzynarodowy Port Lotniczy im. Jana Pawła II Kraków-Balice sp. z o.o.
- Powierzchnia użytkowa - 47 280 m2 + 2 180 m2 (droga wewnętrzna)
- Powierzchnia zabudowy - 6 790 m2
- Kubatura brutto -153 390 m3
- Dostarczenie i montaż żaluzji akustycznych - SOLAR-TECH sp. z o.o
- Bramy segmentowe - MAŁKOWSKI-MARTECH S.A.
- Elewacja z siatki - Progress Eco SA
----
Artykuł pochodzi z magazynu dla architektów i projektantów "świat architektury" i został przedrukowany za wiedzą i zgodą redakcji.
Pobierz wersję elektroniczną (pdf) magazynu "świat architektury" - za darmo!
red./świat architektury