Hala sportowo - widowiskowa Ergo Arena
Sobota, 01 Styczeń 2011 23:04
Na granicy Gdańska i Sopotu powstała unikalna, jak na polskie warunki, wielofunkcyjna hala sportowo-widowiskowa. Jej cechami charakterystycznymi są obszerny i kolisty plan oraz industrialna fasada o wyeksponowanych elementach konstrukcyjnych. Obiekt nosi nazwę "Ergo Arena".
Zrealizowany projekt wyłoniono w drodze Ogólnopolskiego Otwartego Konkursu SARP nr 907 na „Koncepcję architektoniczno-urbanistyczną Wielofunkcyjnej Hali Sportowo-Widowiskowej na granicy miast Gdańska i Sopotu". Nagrodzona idea zyskała akceptację inwestorów, czyli obu gmin. W 2002 r. pracownia KIPP Projekt przystąpiła do opracowywania koncepcji obiektu, a następnie sporządziła dokumentację budowlaną i wykonawczą. Budynek na miarę współczesnej Europy powstał m.in. dzięki konsekwencji w przygotowywaniu poszczególnych etapów inwestycji.
Oddziaływanie obiektu obejmuje zasięgiem nie tylko Trójmiasto, ale cały kraj, a jego przeznaczenie pozwala na organizację zawodów w wielu dyscyplinach - lekkoatletyce, koszykówce, siatkówce, piłce ręcznej, piłce nożnej halowej - futsalu, badmintonie. Hala ma ok. 50 certyfikatów związków sportowych na przeprowadzanie turniejów w randze Igrzysk Olimpijskich i mistrzostw świata. Zastosowane rozwiązania pozwalają również na organizację imprez masowych, konferencji i koncertów.
Hala sportowo - widowiskowa Ergo Arena
Przygotowanie inwestycji
Przed przystąpieniem do prac architekci szczegółowej analizie poddali otoczenie i teren działki. Był on pofałdowany, z wyraźnie zaznaczonym spadkiem, który zachowano. W centrum działki istniało charakterystyczne zagłębienie, które zachowano i wykorzystano w kształtowaniu bryły hali. W sąsiedztwie znajduje się obiekt sportowy Hipodrom. Od południa obszar opracowania graniczył z osiedlem mieszkaniowym Żabianka, od zachodu z ulicami Władysława Łokietka i Gospody, od północy z ogródkami działkowymi, a od wschodu ze strefą źródeł głębinowych Bitwy pod Płowcami. To zróżnicowanie przyczyniło się do zaprojektowania obiektu eleganckiego, którego stonowana fasada z powodzeniem wpisuje się w otoczenie, stanowiąc jednak nie tło, ale zwornik otaczającego krajobrazu.
Działka była uzbrojona w media, a niektóre instalacje wymagały jedynie przełożenia. Szczątkowa, zaniedbana zieleń została usunięta, a wartościowe drzewa pozostawiono lub przesadzono. Istniejący układ komunikacyjny zostanie w przyszłości uzupełniony o trasę zwaną Drogą Zieloną.
Hala sportowo - widowiskowa Ergo Arena
Hala sportowo - widowiskowa Ergo Arena
Projekt urbanistyczny
W zagłębionym terenie osadzono podziemną część budynku, która stanowi dwukondygnacyjną bazę hali o rzucie wielokątnym. Od niej rozchodzą się uporządkowane, koncentryczne poziomice, które stopniowo odsłaniają lekką, czterokondygnacyjną część górną opartą na planie okręgu. Plac wejściowy o średnicy 7 m pełni jednocześnie funkcję amfiteatru. Atrakcyjność zapewni imprezom plenerowym telebim umieszczony na fasadzie obiektu. Przestrzenie publiczne zaaranżowano jako ogród na planie kolistym, który pokrywa teren w sposób równomierny. Zaplanowano zarówno zieleń niską, jak i wysoką, a w układ wpisano drogi dojazdowe (osłonięte zielenią izolacyjną) oraz niezbędne miejsca parkingowe. Dodatkowo, drzewa zostały posadzone w taki sposób, aby ich układ podkreślał kierunki ciągów pieszych i porządkował przestrzeń. Zróżnicowane kolory liści i kuliste kształtowanie koron mają wizualnie uatrakcyjnić otoczenie obiektu. Centralnym punktem kompleksu jest fontanna, wokół której zlokalizowano gatunki zimozielone. Miejsca parkingowe zostały zgrupowane w trzech strefach: tymczasowej (przyszła Droga Zielona) - na 182 pojazdy, stałej - 316 stanowisk osobowych, w tym 90 dla osób niepełnosprawnych i 13 dla autokarów, oraz zapleczowej.
Hala sportowo - widowiskowa Ergo Arena
Projekt architektoniczny
Centralną część rzutu o wymiarach 214x180 m zajmuje arena z widownią na 11 000 miejsc (15 000 przy wykorzystaniu miejsc stojących). Przestrzeń dla widzów oferuje również sala rozgrzewkowa, gdzie zlokalizowano rozkładane trybuny. Usytuowano ją w bryle przylegającej do kubatury o wysokości 30 m. Na poziomie stropodachu umieszczono funkcje techniczne, a w obrębie areny jest możliwość zamontowania lodowiska. Widzowie wchodzą na trybuny przez wejście od strony zachodniej i foyer, gdzie znajdują się kasy, szatnia, punkty gastronomiczne, higieniczno-sanitarne oraz dwie panoramiczne windy. Z tych ostatnich publiczność może dostać się na cztery dostępne kondygnacje oraz do stref handlowych i usługowych.
Hala sportowo - widowiskowa Ergo Arena
Na kondygnacji pierwszej znajduje się wejście na osi wschód-zachód prowadzące do holu, które przeznaczono dla sportowców, artystów oraz pracowników. Zlokalizowano tu również plac dostawczy z rampą wyładowczą. Bezpośrednio ze strefy wejściowej dostępne są sale: recepcyjna, mixed zone, centrum prasowego i zaplecza gastronomicznego. Dalej umieszczono garderoby, pokoje trenerów, zespół medyczny i kontroli antydopingowej. Dla sportowców zaprojektowano szatnie z pomieszczeniami higieniczno-sanitarnymi oraz zespół fitness z odnową biologiczną. W ich obrębie znajdują się sauny, solaria, pomieszczenia masażu oraz siłownia. Układ szatni został rozwiązany tak, aby zapewnić użytkownikom łatwą aranżację. Całość uzupełniono o sale klubowe i sale zebrań oraz magazyn sprzętu sportowego. Następny poziom, dostępny również z zewnątrz, mieści pub i klub kibica z antresolami.
Hala sportowo - widowiskowa Ergo Arena
Na kondygnacji trzeciej również zlokalizowano dwa zespoły wejściowe z obszernym foyer, które uzupełnia recepcja, szatnia, cztery windy panoramiczne i zespoły higieniczno-sanitarne. Na tym poziomie ulokowano przestrzeń klubową dla widzów, którym udostępniono bar i zaplecze gastronomiczne. Na czwartej kondygnacji usytuowano strefę VIP z kabiną projekcyjną (kinową), licznymi salami wielofunkcyjnymi, które można dowolnie aranżować. Wszystko uzupełnia zaplecze cateringowe. Kolejny poziom wyposażono w dwa foyer dla widzów siedzących w górnej części trybun. Uwzględniono także przestrzeń komercyjną pod wynajem, a całość uzupełniają tarasy. Wyższe poziomy przeznaczono na restaurację, administrację i pomieszczenia techniczne, socjalne oraz instalację. Na różnych poziomach wokół całego obiektu rozlokowano wyjścia ewakuacyjne.
Hala sportowo - widowiskowa Ergo Arena
Rozwiązania
Komunikację pionową zapewniają windy i klatki schodowe, z których te przeznaczone dla personelu łączą wszystkie poziomy obiektu. Nie zabrakło również części administracyjnej, zaplecza socjalnego dla personelu, pomieszczeń inżyniera zespołu, strażaków i ochrony obiektu, magazynów oraz lokum na odpadki.
Budynek został wyposażony w wentylację mechaniczną, a częściowo również w instalację klimatyzacji. Zaprojektowano nawiewy zlokalizowane pod siedziskami, których zadaniem jest zapewnienie widzom świeżego powietrza. W instalacji przewidziano odzysk ciepła, którego drugi etap zapewniono z wykorzystaniem pompy ciepła. Dla trybun rozkładanych zaprojektowano niezależny nawiew laminarny z kanału biegnącego wokół płyty areny, a boisku i bieżni lekkoatletycznej zapewniono świeże powietrze za pomocą dysz dalekiego zasięgu. Szczególne rozwiązanie zastosowano w lożach dla VIP-ów. Każda ma własny nawiew z regulatorami zmiennego wydatku, które dostosowują strumień powietrza nawiewanego i wywiewanego do bieżących potrzeb. W obiekcie znalazły się również instalacje wodno-kanalizacyjne, elektryczne, teletechniczne, a nawet gazowe.
Hala sportowo - widowiskowa Ergo Arena
Hala sportowo - widowiskowa Ergo Arena
Pod dachem hali usytuowano pomosty techniczne, które służą rozprowadzeniu instalacji, regulacji elementów doświetlenia naturalnego, rozlokowaniu urządzeń oraz struktur regulujących tło akustyczne hali - stałych i ruchomych. W koszu pod dachem zamontowano tablice RGB dla nagłośnienia oraz pozostałe niezbędne sprzęty. W razie potrzeby układ można opuścić do poziomu areny.
Materiały
Jak podkreślają projektanci, główną funkcją fasady jest izolacja obiektu przed zewnętrznymi warunkami atmosferycznymi. Zapewnia ona budynkowi również atrakcyjny wygląd. Podzielono ją zgodnie z układem brył na dwie części. Dolna jest ciężka, monolityczna i odpowiada materiałowi, z którego została wykonana podstawa - żelbetowi. Jej horyzontalny układ podkreślają poziome boniowania rozmieszczone na całej bryle. Uzyskany charakter przełamano lekkimi przeszklonymi strefami wejścia dla publiczności oraz sportowców. Nawierzchnia placu wejściowego została wykonana z kostki ozdobnej kamiennej na podkładzie wzmocnionym, który umożliwia dojazd wozów straży pożarnej. Na podstawie usytuowano lekką pięciokondygnacyjną bryłę, na której zamontowano wysunięty płaszcz z perforowanych blach tytanowo-cynkowych. Powłoka ta obok funkcji dekoracyjnej zabezpiecza dodatkowo wnętrze budynku przed nadmiernym przegrzaniem lub wychłodzeniem, ograniczając penetrację wiatru. Dodatkowej lekkości nadają elewacji pęknięcia, które tworzą tektonikę architektury i zapewniają efekt światłocienia. Zastosowane tu materiały, takie jak panele z blachy aluminiowej, płyty włóknowo-cementowe w kolorze naturalnym, zielono-niebieskie szkło, tafle zmatowione, aluminiowa stolarka oraz tynki w kolorze szarym, tworzą stonowaną, elegancką całość.
Hala sportowo - widowiskowa Ergo Arena
Hala sportowo - widowiskowa Ergo Arena
----
Artykuł pochodzi z magazynu dla architektów i projektantów "świat architektury" i został przedrukowany za wiedzą i zgodą redakcji.
Pobierz wersję elektroniczną (pdf) magazynu "świat architektury" - za darmo!
red./świat architektury