Nowy Port Lotniczy we Wrocławiu - JSK Architekci
Czwartek, 17 Czerwiec 2010 23:44
Wrocław może poszczycić się wieloma przykładami architektury na najwyższym światowym poziomie. Najcenniejsze dla miasta jest kształtowanie budynków nie poprzez mniej lub bardziej udane próby nawiązywania do stylu istniejących obiektów, ale kreowanie nowych wartości architektonicznych. Tak jest właśnie w przypadku terminalu, którego projekt przygotowała pracownia JSK Architekci.
Koncepcja przestrzenna
Inwestycję zlokalizowano na zachód od istniejących budynków lotniska Wrocław Strachowice. W jej skład wchodzą terminal, budynki techniczne i pomocnicze.
Główny wjazd na działkę zlokalizowano od strony północnej, osiowo w stosunku do projektowanego obiektu. Z ulicą Graniczną łączyć go będzie rondo i dodatkowy, północno-wschodni wjazd dla zaopatrzenia oraz samochodów uprzywilejowanych. Ruch na terenie działki odbywa się w sposób okrężny, bezkolizyjny. W granicach inwestycji zaprojektowano parkingi naziemne na 1011 miejsc postojowych, w tym 19 miejsc dla osób niepełnosprawnych oraz parkingi naziemne przy podjeździe dla VIPów (84 stanowiska).
Najważniejszym obiektem kompleksu jest nowy terminal zaprojektowany zgodnie ze standardem „C" obsługi pasażerów wg IATA. Jest to hala mieszcząca obie strefy funkcjonalne, tzn. związane z płytą lotniska (airside): sortownię bagażu, poczekalnie, hale odbioru bagażu przylatującego wraz z pomieszczeniami pomocniczymi, jak również strefy związane ze stroną miejską (landside): hale odpraw biletowo-bagażowych (odlotów i przylotów), biura linii lotniczych, gastronomię, usługi itd. Budynek terminalu zaprojektowano w układzie półtorapoziomowym.
Od strony wschodniej zlokalizowano wolnostojący obiekt kotłowni z pomieszczeniem ładowania akumulatorów, wózków bagażowych oraz rozdzielnię prądu wraz z agregatami prądotwórczymi. Na południe od budynku kotłowni usytuowano budkę kontroli dostępu na płytę lotniska.
Zgodnie z wymogiem zamawiającego, zaprojektowane rozwiązanie przewiduje możliwość jego bezkolizyjnej realizacji w kilku etapach, proporcjonalnych do
planowanego, rosnącego zapotrzebowania na przepustowość Portu Lotniczego Wrocław Strachowice.
Nowy Port Lotniczy we Wrocławiu - JSK Architekci
Forma architektoniczna
Terminal zaprojektowano jako lekką, jednoprzestrzenną halę, którą zadaszono przekryciem o miękkim, ale wyrazistym i dynamicznym kształcie fal. Dach podzielony został na sekcje po 15 m każda, przy czym sąsiadujące ze sobą kształty mają inną linię przekrojową. Przenikanie się „płatów" dachu uzyskano poprzez zastosowanie stalowych, skrzynkowych dźwigarów o geometrii sinusoidalnej. Są one przesunięte względem siebie, co umożliwiło jednoczesne uzyskanie efektu zróżnicowanej, ale harmonijnej bryły terminalu i naturalne doświetlenie hali odlotów/przylotów poprzez świetliki powstałe na styku sąsiadujących przekrojów.
Nowy Port Lotniczy we Wrocławiu - JSK Architekci
Struktura dachu podparta jest regularnym systemem skośnych słupów w kształcie litery V. Układ ten znakomicie porządkuje wnętrze i nadaje mu rytm. Celem podniesienia walorów bryły, dźwigary podtrzymujące zadaszenie wyprowadzono wspornikowo ok. 12 m poza obrys parteru terminalu
od strony podjazdu i 6 m od strony płyty postojowej dla samolotów.
Budynek posiada trzy kondygnacje naziemne oraz jedną podziemną. Dodatkowo na wysokości 2,60 m znajduje się antresola zlokalizowana przy elewacji od strony płyty postojowej dla samolotów, pełniąca funkcję korytarza przylotowego.
Wejścia główne na terminal zaprojektowano od strony północnej oraz zachodniej przy podjeździe VIP. Przy płycie postojowej dla samolotów znalazły się wyjścia ewakuacyjne oraz dwa główne wejścia dla pasażerów przylatujących. Od wschodu przewidziano rampę zaopatrzeniową prowadzącą do podziemia budynku.
Układ funkcjonalny
Nowy terminal pasażerski spełnia wszelkie wymogi stawiane międzynarodowym portom lotniczym w zakresie standardów operacyjnych i funkcjonalnych. W szczególności uwzględnia specyficzne warunki odpraw pasażerskich układu z Schengen, z zachowaniem stosownych, obowiązujących w Polsce regulacji Urzędu Lotnictwa Cywilnego.
W układzie funkcjonalnym zapewniono otwartą i elastyczną przestrzeń. Łatwo jest ją dostosować do zmieniających się wymogów w zakresie bezpieczeństwa odpraw pasażerskiego transportu lotniczego i potrzeb przepustowości - wszystko przy zachowaniu wysokiego standardu obsługi. Zadbano o przejrzystość i czytelność funkcji przez umożliwienie odprawianym pasażerom utrzymania ciągłego kontaktu wzrokowego zarówno z podjazdem miejskim, jak i z płytą lotniska. Droga, jaką pasażer musi pokonać ze strefy miejskiej (landside), tj. z podjazdu, miejsca parkingowego lub stacji transportu szynowego, do strefy powietrznej (airside), tj. wejścia do samolotu, została skrócona do niezbędnego minimum. Przy fasadzie terminalu od strony podjazdu zlokalizowano łatwo dostępne kasy biletowe, biura linii lotniczych, wynajmu samochodów i inne usługi. Przewidziano wbudowanie różnego rodzaju punktów handlu i usług dla pasażerów, które mogą przyczynić się do sukcesu finansowego inwestycji terminalu.
Nowy Port Lotniczy we Wrocławiu - JSK Architekci
Po odprawieniu bagażu pasażer przechodzi przez punkt kontroli bezpieczeństwa, po której następuje rozdział pasażerów i przejście na pierwsze piętro do poczekalni przedodlotowej dla grupy „non Schengen" lub „Schengen". Strefy te zaprojektowano zgodnie z powszechnie stosowanym sytemem Common Gate, polegającym na wspólnym korzystaniu z poczekalni przez pasażerów różnych lotów. Poprzez linearne usytuowanie tych stref wzdłuż fasady oraz zastosowanie systemu mobilnych ścianek, możliwe jest elastyczne dopasowanie przepustowości odpraw zależnie od rozkładu lotów.
Z poczekalni, po boardingu, pasażerowie przechodzą rękawami (jetway) bezpośrednio do samolotów lub wychodzą mostami na drugą stronę driveway do klatek schodowych, którymi schodzą do busów, a następnie są transportowani do samolotów. Osoby niepełnosprawne ze stanowiska boardingu odprowadzane są w asyście służb lotniskowych do wind zlokalizowanych przy fasadzie od strony płyty lotniska. Zjeżdżają na poziom zero, gdzie odwożone są bezpośrednio do samolotów.
Dla pasażerów przylatujących zaprojektowano dwa korytarze przylotowe o różnym przeznaczeniu. Pierwszy „S" (Schengen) kieruje pasażerów bezpośrednio do hali odbioru bagażu, a następnie do hali przylotów/odlotów. Drugi „NS" (Non Schengen) prowadzi przez strefę kontroli dokumentów do hali odbioru bagażu, która jest wspólna dla pasażerów obu korytarzy przylotowych.
Pomieszczenia pomocniczne
Na pierwszym piętrze zlokalizowano biura administracyjne służb, a na drugim - zarządu portu, linii lotniczych, centrum antykryzysowe oraz pomieszczenia dyżurnego operacyjnego płyty postojowej. Dodatkowo niezbędne pomieszczenia pomocnicze umiejscowiono w przyporządkowaniu do podstawowych funkcji terminalu na parterze. Przewidziano również miejsce skupienia - kaplicę ekumeniczną umieszczoną na poziomie - 1 przy połączeniu z kolejką miejską. Tu, oprócz pomieszczeń technicznych, znalazły się także pomieszczenia socjalne i strefy magazynowe.
Układ kondygnacji biurowych zaprojektowany został w systemie modularnym, opartym na osi podstawowej 1,50 m. Istotą tego rozwiązania jest rastrowy podział powierzchni, analogiczny do osiowego podziału elewacji wewnętrznych. Podobnie rozplanowano system instalacji grzewczej, wentylacyjnej, oświetleniowej i telekomunikacyjnej, co zapewnia elastyczność podziału funkcjonalno-przestrzennego poszczególnych jednostek biurowych i usługowych.
Zagospodarowanie terenu
Plac wejściowy zaprojektowano jako przenikające się stopniowo nawierzchnie i powierzchnie trawiaste. W bezpośrednim sąsiedztwie terminalu założono układ posadzki kamiennej z blokami granitowymi w formie siedzisk. Liniowość kompozycji placu podkreślą pasowe nasadzenia platanów o koronach formowanych w "daszki". W tej przestrzeni wprowadzone zostaną dodatkowo pasy zimozielonych żywopłotów o zróżnicowanej wysokości.
Na stosunkowo rozległych wyspach przewidziano drzewa alejowe, sadzone po kilka w grupie. Takie rozwiązanie zapewni im lepsze warunki wzrostu (miejsce na rozwój korzeni), niż gdyby były sadzone pojedynczo na niewielkich powierzchniach. Posadzki
i instalacje podziemne zostaną zabezpieczone (przed ryzykiem wynoszenia się korzeni) przy pomocy ekranów przeciwkorzeniowych, umieszczonych w gruncie do głębokości warstw podbudowy drogowej. Węższe pasy terenu oddzielające poszczególne rzędy miejsc parkingowych obsadzone zostaną krzewami okrywowymi.
Nowy Port Lotniczy we Wrocławiu - JSK Architekci
Na zewnętrznych terenach otaczających budynki terminalu, parkingach oraz strefach dalszej rozbudowy, założono ekstensywną łąkę kwietną. W pasie oddzielającym drogi wewnętrzne od dróg dojazdowych oraz serwisowych przewiduje się wprowadzenie półformowanych żywopłotów kulisujących. W szerszej części pasa terenu, przy drodze serwisowej, zaplanowano docelowe miejsce dla kolidujących z projektowaną inwestycją dębów przewidzianych do przesadzenia. Kompozycję zamykają swobodnie rozmieszczone platany w pasach pomiędzy parkingami a drogami dojazdowymi.
Elewacja i dach
Fasady zaprojektowano jako słupowo-ryglowe ściany kurtynowe mocowane do konstrukcji stalowej lub żelbetowej. Zastosowano szklenie w postaci zestawów szyb izolacyjnych, zespolonych z poziomymi listwami dociskowymi na ryglach i fugami silikonowymi w pionie. Na elewacji frontowej budynku oraz od strony płyty przewidziano wykonany w szkle napis WROCŁAW. W fasadach szczytowych zostały zastosowane świetliki pionowe z kwaterami stałymi i wychylnymi, pełniącymi funkcję klap dymowych. Geometria świetlików odwzorowuje układ fal dachu.
Nowy Port Lotniczy we Wrocławiu - JSK Architekci
Projekt zakłada wprowadzenie systemowego pokrycia dachowego z użyciem prefabrykowanych, samonośnych, aluminiowych arkuszy blaszanych, które zostało zaprojektowane specjalnie dla dachów płaskich, pochylonych o kącie od 1,5 stopnia, oraz przy dużych obniżeniach połaci. Odwodnienie rozwiązano za pomocą systemu podciśnieniowego.
***
Tak zaprojektowany terminal będzie niewątpliwie funkcjonalny, oferując sprawną obsługę dużej liczbie pasażerów. Współczesne rozwiązania techniczne zapewnią trwałość konstrukcji i wykończeń. A dzięki rytmicznej, harmonijnej, ale też powściągliwej architekturze ma szanse stać się elegancką wizytówką Wrocławia.
----
Artykuł pochodzi z nowego magazynu dla architektów i projektantów "świat architektury" i został przedrukowany za wiedzą i zgodą redakcji.
Pobierz wersję elektroniczną (pdf) magazynu "świat architektury" - za darmo!
