Życie w ARCHITEKTURZE - wywiad z Ewą i Stefanem Kuryłowiczami
Środa, 06 Październik 2010 21:08
Ewa Kuryłowicz: Architektura to współwędrowiec w ludzkim życiu. Powinna tę wędrówkę wspierać, aby pomóc zrozumieć samo życie w jego wielobarwności, potencjale i wszechstronności. To bardzo trudne, ale możliwe.
Stefan Kuryłowicz: Architektura to odpowiedzialność wobec społeczeństwa, inwestora, użytkowników.
Z Ewą i Stefanem Kuryłowiczami o definicji architektury, jej tworzeniu, uczeniu i pisaniu o niej rozmawiała Joanna Jabłońska.
W czerwcu mieliśmy przyjemność zapoznać się na spotkaniu promocyjnym z książką „Pasja i Pragmatyzm. Człowiek – architektura – wolność”. Skąd wziął się pomysł na tę publikację?
Pomysł jest realizacją inicjatywy SARP-u, polegającej na dokumentowaniu twórczości współczesnych polskich architektów. Pierwszą taką pozycją była książka sprzed 3 lat o laureatach Honorowej Nagrody Stowarzyszenia. Nasza jest kolejną.

Dom rodziny w Kazimierzu - elewacja

Dom rodzinny w Kazimierzu - wnętrze
Publikacja to nie tylko prezentacja Państwa dotychczasowej pracy zawodowej, ale przede wszystkim głębokie i wnikliwe studium architektury, pozycji i obowiązków architekta, krytyka sytuacji obecnej. Czy jest to wynik braku opiniowania zarówno w nauczaniu, jak i w naszym środowisku zawodowym?
Materiał do książki obrazuje obszary, po których się poruszamy. Należą do nich: twórczość projektowa, działania związane z realizacją projektów, powstających w ich wyniku i na ich podstawie inwestycjach, nauczanie projektowania architektonicznego (oboje), teorii projektowania i architektury (Ewa), teorii praktyki zawodu architekta (Stefan), promocja projektowania włączającego w główny nurt potrzeby osób niepełnosprawnych (Ewa), działalność społeczna w SARP (oboje) i Międzynarodowej Unii Architektów UIA (Ewa). Tak wiele pól daje możliwość oglądu sytuacji dość wszechstronnie. Stwarza też okazję do refleksji, formułowania wniosków, reformowania swojego podejścia, próby namawiania do reformowania również innych. Debata tego rodzaju w Polsce jest prowadzona dość anemicznie – na hermetycznych konferencjach środowiskowych czy w formie projektów konkursowych, omawianych lub nie, które też stanowią głos w dyskusji. Głosem w debacie są też realizowane i poddawane pod osąd budynki, najczęściej jednak są one rekapitulowane jedynie publicystycznie bądź bardzo kuluarowo.
Mamy nadzieję, że książka, gdzie te różne formy wypowiedzi są zebrane i pokazane kompletnie, stanowi nie tylko wszechstronną prezentację poglądów – naszych i naszych współpracowników – ale też prezentuje tło naszej wspólnej twórczości, które tak w naszym, jak i w każdym innym przypadku, pozwoli tę twórczość lepiej zrozumieć. Liczymy na rozwinięcie dyskusji w Polsce poprzez, szersze niż tylko środowiskowe, poznanie kulisów działalności projektantów oraz zapoznanie się z całością przemyśleń i dokonań innych koleżanek i kolegów – miejmy nadzieję zachęconych do pomysłu.

Miejski Stadion Piłkarski w Białymstoku
Wśród realizacji APA Kuryłowicz & Associatess są obiekty małe, np. dom w Kazimierzu, kaplica grobowa na Powązkach, i duże, m.in. Regionalny Port Lotniczy w Kielcach, budynek apartamentowy Prosta, budynek biurowy Quattro, Narodowe Forum Muzyki, Miejski Stadion Piłkarski w Białymstoku. Jakie elementy inwestycji decydują o tym, że przyjmują Państwo projekt do pracowni?
Każde zadanie projektowe, niezależnie od rozmiaru i ciężaru, jest warte zachodu i uwagi. Wieloosobowa pracownia pozwala na przyjmowanie różnych tematów, co stwarza szanse wypracowywania rezerw finansowych pozwalających na zajęcie się tematami mało opłacalnymi ekonomicznie, ale twórczo rozwijającymi. Cieszymy się posiadaniem powracających do nas inwestorów oraz pozyskiwaniem nowych w drodze konkursów, publikacji lub obserwacji naszych realizacji. W przypadku obiektów mniejszych często mamy do czynienia z klientami, którym odpowiada nasze podejście projektowe, stosowane rozwiązania
i osiągane efekty.

Regionalny Port Lotniczy w Kielcach
Który rodzaj obiektów – sakralne, biurowe, sportowe, mieszkaniowe – jest szczególnie interesujący do projektowania?
Sądzę, że odpowiedź na to pytanie jest już częściowo zawarta powyżej. Każdy temat wymaga odrębnych studiów, ma swoją specyfikę i konieczny warsztat. „Niedotykalna” warstwa architektury, tworząca najgłębiej jej wyraz i komunikat, symbolika i przekaz, istnieje w ramach różnych przeznaczeń funkcjonalnych i jest tak samo trudna do zdefiniowania, zarówno w przypadku stadionu sportowego, jak i kaplicy czy kościoła. Przeznaczenia funkcjonalne projektowanych budynków stanowią preteksty do prób uruchamiania różnych refleksji u potencjalnych odbiorców, odnoszenia się do wartości o różnym ciężarze gatunkowym. Zawsze jednak mamy świadomość, że na końcu stoi przed nami człowiek, któremu architektura – poza tym, że odpowie na konieczność realizacji jego celów i potrzeb – może jeszcze coś „powiedzieć”. I staramy się tej okazji nie zmarnować.
Czy któraś z dotychczasowych realizacji mocno utkwiła Państwu w pamięci?
Każda w tej pamięci jest i w niej zostanie.

Prosta Tower - widok elewacji południowej
APA Kuryłowicz & Associatess projektuje również poza Polską. Czy specyfika zagranicznych projektów znacznie różni się od rodzimych realizacji?
Pracowaliśmy, jedynie realizując obiekty przemysłowe na rynku rosyjskim. W obszarze projektowym nie ma to znaczenia, poza koniecznością uzupełnienia wiedzy wynikającej z potrzeby zapoznania się z inną obyczajowością, kulturą i zwyczajami administracyjnymi. W przypadku konkursów było podobnie, choć tu możemy wymienić więcej krajów – Syrię, Libię, Chiny.
Co przede wszystkim chcieli Państwo przekazać studentom w trakcie wieloletniej pracy dydaktycznej?
To, co jest esencją każdej działalności twórczej – że potrzebna jest w niej ciekawość świata i umiejętność utrzymania otwartej postawy, niezależność poglądów mocno ugruntowana na posiadanej wiedzy i odwaga w realizacji marzeń i pragnień.

Quattro Business Park
Panuje powszechne przekonanie, że wspólna praca i małżeństwo nie idą razem w parze. Jakie jest Państwa zdanie?
Jest to kolejny nieuzasadniony stereotyp. W tym zawodzie, pochłaniającym długie godziny pracy i „zarywane” noce, zrozumienie architekta-współmałżonka jest nie do przecenienia. Struktura naszej pracowni – autonomicznie działające, niezależne zespoły – daje nam obojgu niezależność realizacji autorskich pomysłów. Natomiast bezpośrednio ze sobą nie potrafimy i nawet nie próbujemy pracować. Chyba że jest to projekt własnego domu lub mieszkania, ale to już inna sprawa.
Staramy się nawzajem wspierać, nie traktujemy zewnętrznego odbioru naszej pracy jako jedynego miernika. Mamy świadomość udziału w różnych zadaniach i projektach. To jest przecież najważniejsze, a nie to, kto i w jakiej kolejności jest wymieniony w tabelce czy prasowym artykule. Zwłaszcza że prasa w Polsce lubi uproszczenia i tzw. markę – i często myli je z faktycznym autorstwem.

Narodowe Forum Muzyki we Wrocławiu
Pani mąż został zaproszony, aby pełnić nadzór nad przebiegiem prac nad siedzibą ONZ w Nowym Jorku. Jaki będzie zakres jego działań?
Nowe obowiązki polegają na opiniowaniu przebiegu prac wyłonionego w USA zespołu architektów z lokalnych biur, głównie z Nowego Jorku. Dokonuje on niezbędnych przeróbek w zdekapitalizowanym i nieadekwatnym technicznie budynku siedziby ONZ w Nowym Jorku, projektowanym przez znakomitych i uznanych architektów – Oskara Niemeyera i Le Corbusiera. Zmiany te są planowane z ogromnym szacunkiem dla architektury obiektu, ale też ze świadomością zmienionych od czasu jego powstania uwarunkowań bezpieczeństwa, klimatycznych i standardów funkcjonowania oraz wyposażania budynków użyteczności publicznej. Odbyło się już jedno spotkanie w maju br. Kolejne wyznaczono na wrzesień. Zespół ekspertów składa się z architektów: kobiet z Kenii i USA oraz mężczyzn z Indii, Polski i Brazylii. Architekci współpracują bezpośrednio z Sekretarzem Generalnym ONZ Bang Kim Moonem. Praca jest bardzo intensywna.

Narodowe Forum Muzyki we Wrocławiu - sala
W artykule pt. „Realność i wirtualność – nasz (architektów) problem czy przywilej” opublikowanym w „Pasji i Pragmatyzmie”, pisze Pani, że istnieje ponad dwa tysiące definicji architektury. Jaka jest Państwa?
Ewa Kuryłowicz: Architektura to współwędrowiec w ludzkim życiu. Powinna tę wędrówkę wspierać, aby pomóc zrozumieć samo życie w jego wielobarwności, potencjale i wszechstronności. To bardzo trudne, ale możliwe.
Stefan Kuryłowicz: Architektura to odpowiedzialność wobec społeczeństwa, inwestora, użytkowników.
----
fot. archiwum APA Kuryłowicz & Associatess
Artykuł pochodzi z magazynu dla architektów i projektantów "świat architektury" i został przedrukowany za wiedzą i zgodą redakcji.
Pobierz wersję elektroniczną (pdf) magazynu "świat architektury" - za darmo!
