Nowe wystawy w Muzeum Architektury we Wroclawiu: Andrea Palladio i Carlo Scarpa

Poniedziałek, 04 Październik 2010 23:11

Wiadomości - Aktualności

Dzieli ich czterysta lat, a łączy ogromny talent, kreatywność i wpływ, jaki wywarli na historię architektury na świecie. W Muzeum Architektury we Wrocławiu od 9 października będzie można zobaczyć wystawy dwóch włoskich architektów - Andrea Palladio i Carlo Scarpy. Polecamy!

Andrea Palladio 500

wystawa czynna od 9 października do 21 listopada 2010 r.

Od pięciu wieków Andrea Palladio utożsamia architekturę. Urodził się 30 listopada 1508 roku w Padwie. Projektował wille i mosty na terenie regionu Veneto, pałace i teatry w Vicenzy, kościoły i klasztory w Wenecji. Po jego śmierci w 1580 r. jego dzieła i słynny traktat „Cztery Księgi o Architekturze" przekształciły architekturę Europy północnej, od Wielkiej Brytanii po Rosję, a potem jego wpływy przedostały się za ocean i stały się wzorem dla budynków użyteczności publicznej i posiadłości prywatnych w Ameryce i Australii. Andrea Palladio to wielki włoski artysta, potomek lokalnej kultury, a jego twórczość stanowi jednocześnie dziedzictwo kultury międzynarodowej. W pięćsetną rocznicę urodzin Palladio, Komitet Narodowy i Komitet Regionu Veneto, pod przewodnictwem Amalii Sartori, wypromowały cykl wydarzeń i inicjatyw edukacyjnych, badawczych i wydawniczych, których ukoronowaniem jest wystawa „Andrea Palladio 500", zorganizowana z inicjatywy Centro Internazionale di Studi di Architettura Andrea Palladio, Royal Academy of Arts w Londynie oraz Royal Institute of British Architects. Wystawa odbyła się w Vicenzy, w pałacu Barbaran da Porto od 20 września 2008 do 6 stycznia 2009, i w Londynie, w Royal Academy of Arts, od 31 stycznia do 13 kwietni 2009 roku. Ekspozycja, którą od 9 października do 21 listopada będzie można oglądać we wrocławskim Muzeum Architektury, jest trzecią edycją projektu i zawiera kilkanaście wielkoformatowych fotografii najsłynniejszych dzieł wielkiego architekta, m.in. Willi Pisani w Montagnana, Palazzo Thiene, Willi La Rotonda i Teatru Olimpijskiego w Vicenzy, kościoła San Giorgio Maggiore w Wenecji, czy Willi Foscari w Malcontenta di Mira. Wystawa będzie następnie pokazywana w Stanach Zjednoczonych.

Andrea Palladio (1508-1580) był najbardziej wpływowym architektem ostatnich stuleci. To jedna z głównych postaci w historii architektury, łącząca architekturę antyczną z biegłością konstrukcyjną późnego średniowiecza oraz z rosnącym zapotrzebowaniem na reprezentacyjną architekturę mieszkalną współczesnych mu czasów. W swoich studiach ruin i antycznych pism o architekturze Palladio zwraca szczególną uwagę na świat grecki i rzymski. We własnych obiektach przekształcił to, czego nauczył się od starożytnych, w nowe formy i typologie - jak willa - będące w stanie zaspokoić potrzeby swoich czasów i następnych stuleci. Palladio nadał wyższy status architekturze mieszkalnej, w tym również relatywnie tanim domom miejskim i wiejskim. Jego budynki zmieniły sposób życia i prezentowania się ich właścicieli. Za sprawą Palladio dom, w mieście czy na wsi, stał się obiektem, w którym architekt może pokazać cały swój kunszt i znajomość prawideł dobrej architektury, odpowiadając jednocześnie na indywidualne potrzeby zleceniodawcy.

Dzieła Palladia poszerzają znaczenie architektury, tak ze społecznego punktu widzenia jak i kwestii typologii budowlanej. Jego architektura dotarła do środowiska bogatych kupców i właścicieli ziemskich bez tytułu, wyprzedzając późniejszą ekspansję klasy średniej w Anglii i w Holandii.

Sława i wpływ Palladia nie opierają się jedynie na jego budowlach, ale także na traktacie „Cztery Księgi o Architekturze", w którym wyjaśnia język typowy dla jego architektury oraz publikuje i komentuje wiele swoich dzieł.

Carlo Scarpa: Projekty dla teatru. Przestrzenie mieszkalne

Carlo Scarpa (Wenecja 1906 - Sendai 1978) jest jedną z najbardziej wszechstronnych i znaczących postaci architektury XX w. Jest również jednym z najdłużej i najaktywniej współpracującym z weneckim Biennale artystą. Z wystawą pozostawał związany od końca II wojny światowej aż po lata siedemdziesiąte XX w. Na przestrzeni trzech dziesięcioleci włoski architekt pozostawił po sobie niezatarty ślad w postaci Pawilonu Wenezuelskiego, zaprojektował dla weneckiej wystawy wystrój wielu sal, a jego prace były wielokrotnie prezentowane w Głównym Pawilonie. Jego studia projektowe obejmowały różnorodne dziedziny, od pomieszczeń mieszkaniowych po przestrzenie muzealne, aranżacje wystaw i sztukę designu.

Carlo Scarpa urodził się w Wenecji 2 czerwca 1906 r. W roku 1926 otrzymał dyplom profesora rysunku architektonicznego na Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych. W tym samym czasie zaczyna współpracować z nowopowstałą Wyższą Szkołą Architektury (później IUAV - Uniwersytecki Instytut Architektury w Wenecji) jako asystent Guida Cirilliego, jego wcześniejszego profesora na Akademii, a od 1933 r. jest profesorem tejże uczelni. Od tego momentu, do lat 60-tych, działalność dydaktyczna Scarpy - którą zajmował się wspólnie z Frankiem Albinim, Ignazio Gardellą, Lodovikiem Barbiano di Belgiojoso, Enrikiem Peressuttim, jak on uczącymi na IUAV pod kierownictwem Samonà - stale będzie towarzyszyć jego działalności jako architekta. Lata studiów charakteryzują się współpracą z dwoma ważnymi warsztatami szklarskimi w Murano, których zostaje dyrektorem artystycznym: są to Cappellin & Co. (od 1926 do 1931), a następnie firma Paola Veniniego (od 1932 do 1947 roku).

W latach 1927 - 1942, Carlo Scarpa dostaje zlecenia zaprojektowania przedmiotów ze szkła, produkowanych, a następnie prezentowanych podczas kolejnych edycji Biennale Sztuki Dekoracyjnej w Monzy, na Triennale w Mediolanie oraz na Biennale w Wenecji. Jego upodobanie do aranżowania wystaw zapewni mu długotrwałe kontakty z Biennale w Wenecji, dla którego tworzył będzie obiekty architektoniczne - Pawilon Książki (1950) oraz Pawilon Wenezueli (1953-56) - oraz aranżacje kilkudziesięciu wystaw, jakie przygotował w latach 1942 - 1972.

Dzięki współpracy z weneckim Biennale Carlo Scarpa będzie miał sposobność poznać tak wielkich artystów jak Arturo Martini, Lucio Fontana, Gino Severini; kolekcjonerów Peggy Guggenheim i Carlo Cardazzo, oraz kilku z największych mistrzów modernizmu: Richarda Neutra, Gerrita Rietvelda, Alvara Aalta i Louisa I Kahna. Każde z tych spotkań odciśnie swój ślad na działalności projektowej Scarpy.
Carlo Scarpa zmarł 28 listopada 1978 r. w Sendai, w Japonii, kraju, z którym był bardzo związany i w którym cieszył się ogromnym uznaniem.

Przestrzenie mieszkalne

W skład wystawy wchodzi 51 rysunków na temat mieszkań. Rysunki te są przechowywane w Centrum im. Carla Scarpy w Treviso i pochodzą z zasobów archiwalnych należących do kolekcji MAXXI Architet¬tura - powstającego Muzeum Narodowego Sztuki XXI wieku w Rzymie.
W okresie od lat trzydziestych do lat sześćdziesiąych architekt opracowywał nieznane szerszej publiczności projekty, które mają jednak zasadniczą wartość dla zrozumienia jego badań projektowych nad przestrzenią mieszkalną. Są to projekty domów i willi dla weneckich zleceniodawców, m.in. domu Sacerdotich, domu Pel-lizzarich, willi Zoppasów, willi Verittich, apartamentów w Padwie i Feltre, wystrojów żaglowca Yacht Asta i Hotelu Bauer w Wenecji.
Prezentowane na wystawie rysunki ukazują znaczącą część jego twórczości. Wykonane są prawie w całości własnoręcznie. Większość nie została nigdy wcześniej opublikowana.

Projekty dla teatru

W ramach działalności MAXXI architettura oraz Centrum Carlo Scarpy pojawił się pomysł, by przygotować wystawę poświęconą teatrom projektowanym przez weneckiego mistrza, gdzie teatr pełni funkcję łącznika między architekturą i sztukami widowiskowymi. Projekty związane z teatrem mogą udokumentować szeroki zasięg oddziaływania weneckiego Biennale, które od ponad wieku staje się teatrem zdolnym pokazać różnorodne formy wyrazu artystycznego.
Projekty teatralne Carlo Scarpy powstawały na przestrzeni kilku dziesięcioleci. W części przypadków są to tylko ogólne koncepcje, które nie wyszły nawet poza wstępną fazę projektowania, udokumentowaną jedynie poprzez kilka kart archiwalnych. Dwie z nich zasługują na szczególną uwagę. To projekty teatrów w Genui i Vicenzy, po których Carlo Scarpa pozostawił około tysiąca kart zawierających rysunki i szkice i które pozwalają prześledzić myśl autora od wstępnych pomysłów po ostateczną wizję projektu. Zrealizowane, mogłyby stanowić ważne osiągnięcie współczesnej myśli architektonicznej oraz zapisać się w historii artystycznych dokonań naszej epoki.

Wystawa prezentuje projekty dzieł niezrealizowanych, dlatego najważniejsze zadanie pełni tu rysunek. Nie tylko zastępuje on materialny obiekt, unaocznia również cały proces przygotowania szkiców oraz ujawnia niezwykłą zdolność architekta do postrzegania przestrzeni i jej przedstawienia z wykorzystaniem dogłębnej znajomości technik graficznych. Kolejny raz okazało się, że rysunki Scarpy są nie tylko narzędziem służącym kontroli i przedstawieniu rozwiązań architektonicznych, ale stają się dokumentem historycznym, posiadającym własną niezaprzeczalną wartość.

Kuratorem wystaw jest Michał Duda.

--

Muzeum Architektury we Wrocławiu
ul. Bernardyńska 5
50-156 Wrocław

red., inf. nadesłana